آبسه مغزی

تعريف:

به تجمع چرك ناشي از عفونتهاي ميكروبي يا قارچي درون بافت مغز آبسه مغزي مي‌گويند.

Abcess

علت:

وقتي ميكروب يا قارچ هاي بيماري زا از طريق خون يا بدليل مجاورت با يك كانون عفوني مانند گوش يا سينوس ها وارد مغز مي شوند سلولهاي سيستم ايمني به آن حمله مي‌كنند. اين واكنش ايمني باعث تجمع مايع در آن محل و تشكيل بفتي در اطراف آن مي‌شود. تجمع باكتري هاي مرده و گلبولهاي سفيد و مايعات مترشحه تشكيل مايعي چركي را در محل ميدهند. اين كانون عفوني بتدريج بزرگ شده و به شكل يك توده باعث فشار به مغز مي‌شود. تورم  نواحي اطراف آبسه مزيد بر علت شده و فشار داخل جمجمه را به طرز خطرناكي بالا مي‌برد. ضعف سيستم ايمني زمينه اين بيماري را افزايش مي‌دهد. اخيرا با افزايش موارد بيماري ايدز بخصوص در كشورهاي پيشرفته شيوع آبسه مغزي را افزايش داده است. عوامل بيماري ممكن از از طرق مختلفي به مغز راه پيدا كنند. در بيماراني كه دچار بيماري هاي قلبي مانند دريچه هاي مصنوعي يا بيماري هاي مادرزادي قلب (كودكان) هستند اين عوامل از طريق خون به مغز مي‌روند. در بيماران مزمن ريوي بخصوص عفونتهاي ريه منشا اين بيماري ريه است. در عفونتهاي مزمن گوش يا سينوسها عوامل بيماري از طريق مجاورت با مغز به آن نفوذ مي‌كنند. در بيماراني كه سيستم ايمني بدليل مصرف دارو يا بيماري زمينه‌اي ديگري تضعيف شده قارچها و آميبها اغلب عامل بيماري هستند.

Abcess.1

علائم بيماري:

بيماران معمولا بد حال هستند و علائمي مانند علائم زير در آنها بروز مي‌كند:

  • تب و سردرد و استفراغ
  • كاهش سطح هوشياري، خواب آلودگي و گيجي و در صورت عدم تشخيص و درمان اغماء
  • تشنج
  • ضعف اندامها
  • اختلال تكلم

تشخيص:

  • ام ار اي با و بدون تزريق ماده حاجب
  • سي تي اسكن با و بدون تزريق ماده حاجب
  • نمونه برداري از ضايعه
  • بررسي آزمايشگاهي نمونه از نظر ميكروب، قارچ و آميب

درمان:

بهترين درمان تخليه آبسه و شستشوي درون كانون آبسه است. اين كار معمولا با استفاده از برهول و وارد كردن كانول مغزي است. استفاده از ناويگاسيون مغزي در پيدا كردن محل آبسه كمك كننده است. اين درمان حتما بايد با تجويز طولاني مدت آنتي بيوتيك هاي وريدي همراه باشد.

پيش‌آگاهي:

در صورت درمان به موقع اغلب پاسخ به درمان خوب است اما در بيماراني كه ضعف سيستم ايمني دارند و افراد سالخورده ممكن است درمان موفقيت آميز نباشد. در مجموع ميزان مرگ و مير در آبسه هاي مغزي عليرغم آنتي بيوتيكهاي وسيع الطيف امروزي %40-30 گزارش مي‌شود.