بیماری ابولا

45

 

 

 

 

     ابولا نام رودخانه ای در کشور کنگو است. در مجاورت این رودخانه روستایی قرار دارد که در سال 1976 ساکنانش دچار بیماری کشنده ای شدند که تاکنون مشاهده نشده بود. این بیماری به نام ابولا معروف شد. عامل بیماری نیز که یک نوع ویروس است به همین نام خوانده می شود.

ebola1
از آن زمان تاکنون چندین مورد همه گیری از این بیماری رخ داده است. اما همه گیری اخیر که از بهار امسال شروع شده وسیع ترین و پرتلفات ترین نوع آن بوده است. یان همه گیری از کشور گینه شروع شده و غرب افریقا را دربرگرفته است. کشورهای نیجریه و سنگال هر کدام تنها توسط یک مسافر آلوده شده اند. در حال حاضر طبق رای سازمان بهداشت جهانی بیماری ابولا یک خطر بین المللی تلقی می شود.

مناطق شیوع ابولا

مناطق شیوع ابولا

    ویروس ابولا:
ویروس ابولا از خانواده فیلوویریدا ( Filoviridae ) است. این خانواده شامل 5 گونه می شود که عامل همه گیری اخیر گونه زئیر است. ویروس ابولا از نوع RNA Virus است که پس از ورود به بدن، به کمک پروتئین هایی که در سطح خود دارد به سلولها متصل شده و سپس وارد سلول می شود. در آنجا با کمک آنزیمهایی که خود دارد و مواد سیتوپلاسم شروع به همانند سازی و ازدیاد کرده و باعث انهدام سلول می شود. انهدام سلول باعث آزاد شدن تعداد بسیار زیادی ویروس شده که هر کدام می توانند سلول دیگری را آلوده و منهدم کنند. سیستم ایمنی نمی تواند مانع تزاید ویروس شود و این روند اغلب تا مرگ بیمار ادامه می یابد.

666

میزبان طبیعی این ویروس نوعی خفاش است که به Fruit Bat معروف است. این خفاش بدون آنکه بیمار شود حاوی ویروس است و آنرا از طرق مختلف به دیگر حیوانات یا انسان منتقل  می کند. عامل انتقال می تواند ترشحات یا فضولات این جانور یا میوه های نیمه تمامی  باشد که  از آن تغذیه کرده است. میمونها بخصوص از طریق خوردن این میوه ها که خفاش به زمین انداخته است آلوده و بیمار میشوند.حیوانات دیگری مانند گوزن و آهو که مصرف غذایی در این مناطق دارند ممکن است از همین طرق آلوده شده و عامل انتقال بیماری به انسان باشند.

 

 

نحوه انتقال به انسان:
انسانها بیشتر در اثر تماس با حیوانات آلوده و یا خوردن گوشت نیمه پخته این حیوانات بیمار می شوند.ویروس فقط می تواند از غشاهای مخاطی مثل سطح مخاط دهانم یا بینی وارد بدن شود. پوست سالم مانع ورود ویروس می شود اما اگر بریدگی در سطح پوست وجود داشته باشد ویروس می تواند از آن طریق وارد شده و فرد را بیمار کند.
انسانها ممکن است از طریق تماس با بیمار مبتلا و ترشحات انان آلوده شوند. افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند ممکن است تا 7 هفته ویروس را در ترشحات خود داشته باشند. یکی دیگر از راههای انتقال هنگام تدفین قربانیان این بیماری است. اجساد منبع بسیار مهمی برای انتقال این بیماری هستند.

علائم بیماری:
بیماری ویروس ابولا از دسته بیماریهای تب دار و خونریزی دهنده (Hemorrhagic Fever) به شمار می رود. دوره نقاهت بیماری بین 2 تا 21 روز متغیر است. یعنی از زمان ورود ویروس به بدن تا بروز علائم بیماری این مدت طول می کشد.
بیماری با علائمی مانند تب، بی حالی، ضعف، دردهای عضلانی، سردرد و گلودرد شروع می شود. سپس علائمی مانند استفراغ، اسهال، دانه های پوستی (راش جلدی)، اختلال عملکرد کلیه و کبو و در برخی بیماران خونریزی های داخلی و مخاطی و پوستی بروز می کند. در آزمایشات خون کاهش تعداد گلبولهای سفید و پلاکت و افزایش انزیمهای کبدی مشاهده می شود. بیماری اغلب کشنده است و در صورت درمان نیز بیش از نیمی از بیماران جان خود را از دست می دهند.

تشخیص:
تشخیص بیماری از طریق آزمایشات سرولوژیمانند ELISA و TR-PCR است. رویت ویروس توسط میکروسکوپ الکترئنی و کشت ویروسی نیز برای تشخیص قطعی بکار گرفته می شود.

درمان:
اگرچه درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد اما درمانهای نگهدارنده مانند سرم تراپی، کنترل تب و در صورت خونریزی تزریق خون تا حدودی مفید است. هنوز واکسنی برای این بیماری کشف نشده است اما دو نوع واکسن در حال طی مراحل آزمایش روی انسان هستند.

887

کنترل و پیشگیری:
از آنجا که درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و هنوز واکسنی کشف نشده است پیشگیری اهمیت ویژه ای دارد. از طرف دیگر قابلیت سرایت این بیماری نیز بسیار بالاست به طوری که کشور سنگال و نیجریه هر کدام تنها توسط یک مسافر بیمار آلوده شده اند. در حال حاضر موارد زیر برای جلوگیری از گسترش بیماری در مناطق آلوده از طرف سازمانهای بهداشتی و امدادرسان به شدت اعمال می شود.

1- شناسایی حیوانات و مناطق آلوده
2- امحاء حیوانات بیمار
3- کوچاندن وخارج کردن انسانها از مناطق آلوده
4- کنترل ورود و خروج افراد در مناطق آلوده
5- جلوگیری از تماس و مصرف گوشت حیوانات بیمار
6- قرنطینه کردن افراد بیمار
7- استفاده از ماسک، عینک محافظ و لباس مخصوص در تماس با بیماران
8- تدفین بهداشتی اجساد قربانیان بیماری